پرده های محافظ مغز و نخاع مننژ نامیده می شود والتهاب و عفونت این پرده ها که شامل سخت شامه. نرم شامه و آراکنویید(عنکبوتیه) می باشد مننژیت نامیده می شود.

علائم و نشانه ها: سه علامت کلاسیک عبارتند از سردرد شدید(رایج ترین نشانه  مننژیت)و خشکی پس گردن(امکان خم کردن سر به سمت جلو بدلیل خشکی و سفت شدن گردن از بیمار سلب می شود) و تب شدید ناگهانی.سایر علائم نیز عبارتند از نور هراسی(عدم تحمل نور زیاد)،صدا هراسی،تغییرات ذهنی،کاهش فشار خون،تنفس سریع،تپش سریع قلب و استفراغ.

در کودکان در سنین پایین علائم عبارتند از: تحریک پذیری و خواب الودگی،درد در دست و پاها،غیر طبیعی شدن رنگ پوست.

انواع مننژیت : (باکتریایی،ویروسی،قارچی،انگلی و غیر عفونی)

1.مننژیت ناشی از باکتری: این نوع مننژیت بسیار خطرناک می باشد. نوع باکتری که باعث مننژیت می شود برای گروه های سنی مختلف متفاوت می باشد.نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد.شروع این نوع مننژیت بسیار سریع بوده و می تواند در زمان کوتاهی منجر به اغماء بیمار گردد.استفاده از انتی بیوتیک جهت درمان نیاز می باشد.

در این نوع مننژیت باکتری یا از طریق جریان خون و یا از طریق تماس مستقیم مننژها  و حفره بینی یا پوست به مننژها می رسند.باکتری وقتی وارد جریان خون می شود از طریق مکان هایی که سد خونی مغزی آسیب پذیر تر است مانند شبکه مشیمیه به فضای زیر عنکبوتیه وارد می شود.

نکته: در بعضی از موارد در اثر کارگذاشتن ابزار های درون بدن(مانند شنت) ،شکستگی های جمجمه یا عفونت حلق و بینی یا سینوس های بینی که با فضای زیر عنکبوتیه در ارتباط هستند ، باعث آلودگی مستقیم مایع مغزی نخاعی می گردد.

2. مننژیت ویروسی : نسبت به نوع باکتریایی خود کم خطرتر است ونیاز به درمان حمایتی دارد و به درمان خاص پاسخ نمی دهد.مصرف مایعات،استراحت و داروی ضد درد توصیه می شود.

تشخیص مننژیت : مهمترین آزمایش برای تشخیص مننژیت بررسی مایع مغزی نخاعی از طریق LP  می باشد،تصویر برداری به صورت سی تی یا ام آر آی ،آزمایش خون، کشت خون و رنگ آمیزی csf .

نکته: مننژیت حتی پس از مرگ هم قابل تشخیص می باشد.

پیشگیری از مننژیت : در بعضی از موارد از طریق واکسیناسیون در بلند مدت و در کوتاه مدت استفاده از آنتی بیوتیک.

مننژیت ناشی از باکتری و ویروس واگیردار هستند، البته نه به مانند یک سرماخوردگی یا انفولانزا که از طریق تنفس هوای آلوده اتفاق می افتد.برای مثال در مننژیت ویروسی که معمولا توسط آنتروویروس ها ایجاد می گردد ، بیشتر از طریق آلودگی مدفوعی منتشر می شود.

استفاده از واکسن هموفیلوس انفولانزا نوع ب برای کودکان.

استفاده از واکسن مننژوکوک برای کودکان 11 و 12 ساله و 15 ساله(که هنوز واکسن نزده اند).

امروزه تزریق واکسن acw135y یکی از ملزومات صدور ویزا برای حج است.

استفاده از واکسن پلی ساکارید پنوموکوک برای گروه های خاص(مثلا کسانی که عمل جراحی خارج کردن طحال داشته اند).

واکسیناسیون با ب.س.ژ  در دوران کودکی باعث کاهش چشمگیر میزان مننژیت در کودکان می گردد.

برخی اقدامات رفتاری مانند: استراحت کافی، شستن دست ها پس از دستشویی،سرفه،عطسه،احتیاط در برخورد با افراد آلوده.

عوارض مننزیت : کاهش شنوایی تا ناشنوایی کامل ، تشنج،مشکلات ذهنی و آسیب های مغزی،هیدرسفالی و صرع.